မြန်မာလူမျိုး​ - ( မက္ခရာမင်း​သား​ကြီး​၏ ပထမ အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ အဘိဓာန်)

ဗဒုံမင်း​တရား​ (ဘိုး​တော်ဘုရား​)၏ သား​တော် မက္ခရာမင်း​သား​ကြီး​ကိုယ်တိုင် ပြစု ​သော ပထမ အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ အဘိဓာန်တွင် "မြန်မာလူမျိုး​" အသုံး​အနှုန်း​ကို ဤသို့​ ​တွေ့​ရသည်။



မက္ခရာ မင်း​သား​ကြီး​

(ဆရာ မင်း​ယု​ဝေ ​ရေး​သား​သော “ပထမ မြန်မာများ​” စာအုပ်မှ)

မြန်မာ့​သမိုင်း​၌ ကျွန်​တော်သိ​သော “မက္ခရာမင်း​သား​” နှစ်ပါး​ရှိသည်။ တစ်ပါး​မှာ အမရပူရ ပထမမြို့​တည် ဗဒုံမင်း​တရား​ (ဘိုး​တော်ဘုရား​)၏ သား​တော် ဖြစ်သည်။ ငယ်မည် ​မောင်ပျိုး​၊​ ဘွဲ့​အမည် မင်း​ရဲ​ကျော်စွာ ဖြစ်သည်။ ​နောင်အခါ မက္ခရာမြို့​ကို စား​ရသဖြင့်​ မက္ခရာ မင်း​သား​ဟု တွင်သည်။ အင်း​ဝဘုရင် ဘကြီး​တော်နှင့်​ သာယာဝတီမင်း​တို့​၏ ဦး​လေး​တော် ဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံကို ​ခေတ်သစ် ထူ​ထောင်လိုသူအဖြစ် လည်း​ကောင်း​၊​ အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ အဘိဓာန်ကို ပြုစုသူအဖြစ် လည်း​ကောင်း​ ထင်ရှား​သည်။

ကျန်တစ်ပါး​မှာမူ ရတနာပုံ ပထမမြို့​တည် မင်း​တုန်း​မင်း​၏ သား​တော် ဖြစ်သည်။ ငယ်မည် ​မောင်သန့်​၊​ ဘွဲ့​မည် မင်း​ရဲစည်သူ ဖြစ်သည်။ ​နောင်အခါ မက္ခရာမြို့​ကို စား​ရသဖြင့်​ မက္ခရာမင်း​သား​ တွင်သည်။ အိမ်​ရှေ့​စံ က​နောင်မင်း​သား​ လွန်ပြီး​နောက် က​နောင်မင်း​သား​ အုပ်ချုပ်ခဲ့​သည့်​ ရတနာပုံ စက်ရုံများ​ကို အုပ်ချုပ်ခဲ့​သူ ဖြစ်သည်။ မင်း​တုန်း​မင်း​၏ အရိုက်အရာကို ဆက်ခံထိုက်သူ အရည်အချင်း​ ပြည့်​သော သား​တော်ကြီး​တစ်ပါး​ အဖြစ် ထင်ရှား​သည်။ သီ​ပေါမင်း​ကို နန်း​တင်စဉ် မင်း​ညီမင်း​သား​ အများ​ ကွပ်မျက်ခံရရာ၊​ ထိုမင်း​သား​လည်း​ ကွပ်မျက်ခံရရှာသည်။

ယခု တင်ပြလိုသူမှာ အဘိဓာန်ဆရာ မက္ခရာမင်း​သား​ကြီး​ပင် ဖြစ်သည်။ အ​မေရိကန် သာသနာပြုဆရာ ​ဒေါက်တာ ဂျပ်ဆင်၏ မှတ်တမ်း​များ​အရ မက္ခရာ မင်း​သား​ကြီး​သည် ရုပ်ရည်ရူပကာ တင့်​တယ်သည်။ သို့​ရာတွင် ​ခြေလက်တို့​မှာ ​လေဖြတ်ထား​သဖြင့်​ မသန်မစွမ်း​ ဖြစ်​နေသည်ဟု ဆိုသည်။

ယင်း​သို့​ ဖြစ်လင့်​ကစား​ မင်း​သား​ကြီး​သည် ဘဝကို အရှံုး​မ​ပေး​။ နိုင်ငံနှင့်​ လူမျိုး​အကျိုး​ကို အစွမ်း​ကုန် ​ဆောင်ရွက်ခဲ့​သည်။ ​ဆောင်ရွက်သည် ဆိုရာ၌ နိုင်ငံ​ရေး​အရ မဟုတ်။ စာ​ပေ​ရေး​၊​ ပညာ​ရေး​အရ ​ဆောင်ရွက်ခြင်း​ ဖြစ်သည်။ ထိုစဉ်က မြန်မာတို့​သည် အ​နောက်တိုင်း​ ဝိဇ္ဇာ၊​ သိပ္ပံ ပညာရပ်များ​ကို မတတ်​မြောက်ကြ​သေး​၊​ ​ခေတ်မမီကြ​သေး​။ ကမ္ဘာပြား​သည် ဟူ​သော အယူကိုပင် ယူကြဆဲဖြစ်သည်။ ထိုအချက်ကို မင်း​သား​ကြီး​သည် ​ကောင်း​စွာ သတိပြု ဆင်ခြင်မိသည်။

မင်း​သား​ကြီး​သည် အင်း​ဝ ​နေပြည်​တော်​ရောက် ​ပေါ်တူဂီလူမျိုး​များ​၊​ အင်္ဂလိပ်လူမျိုး​များ​နှင့်​ ဆက်ဆံရာတွင် ထိုသူတို့​မှတစ်ဆင့်​ ​ခေတ်မီ ဝိဇ္ဇာသိပ္ပံ ပညာရပ်များ​၏ သ​ဘောကို သိရှိ နား​လည်ခဲ့​သည်။ ထိုပညာရပ်များ​ကို တတ်​မြောက်မှသာ မြန်မာတို့​ ​ခေတ်မီ နိုင်မည်ဟု သ​ဘော​ပေါက်ခဲ့​သည်။ တစ်ဖက်က နယ်ချဲ့​ရန်လည်း​ ရှိ​နေရာ ထိုသို့​ ​ခေတ်မီမှလည်း​ နယ်ချဲ့​ရန်ကို တွန်း​လှန်နိုင်မည်ဟု မြင်ခဲ့​ဟန်တူသည်။ ထို့​ကြောင့်​ မြန်မာများ​ ​ခေတ်မီ​ရေး​ကို မင်း​သား​ကြီး​သည် အစွမ်း​ကုန် ကြိုး​ပမ်း​ခဲ့​လေသည်။

မင်း​သား​ကြီး​သည် အင်း​ဝသို့​ ​ရောက်ရှိ​နေသည့်​ အင်္ဂလိပ် ကုန်သည်ကြီး​ မစ္စတာ ​ရော်ဂျာထံမှ အင်္ဂလိပ်စာကို သင်ယူသည်။ ထို့​နောက် အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့်​ ​ရေး​ထား​သည့်​ အ​နောက်တိုင်း​ ဝိဇ္ဇာသိပ္ပံဆိုင်ရာ ပညာရပ်များ​ကို ​လေ့​လာဆည်း​ပူး​သည်။ အထူး​သဖြင့်​ “ရီး​၏ စွယ်စုံကျမ်း​ (Ree’s Encyclopedia) ကို​လေ့​လာ ဆည်း​ပူး​သည်။ မြန်မာအမျိုး​သား​တို့​ ​လေ့​လာ ဆည်း​ပူး​နိုင်ရန်လည်း​ ထိုကျမ်း​ပါ သိပ္ပံပညာရပ်အချို့​ကို မြန်မာဘာသာ ပြန်ဆိုသည်။

မင်း​သား​ကြီး​သည် အလွန်​ခေတ်မီသူ ဖြစ်သည်။ သူ့​အိမ် စာကြည့်​ဆောင် နံရံတွင် အပူအ​အေး​ ချိန်​သော သာမိုမီတာနှင့်​ ​လေဖိအား​ ချိန်​သော ဘရိုမီတာတို့​ကို အမြတ်တနိုး​ ချိတ်ဆွဲထား​သည်။ ကမ္ဘာလုံး​သည် ဟူ​သော အယူအဆကိုလည်း​ နှစ်သက်လက်ခံ ယုံကြည်ထား​သည်။ ထိုစဉ်က ထိုအယူအဆကို လက်ခံသူမှာ မြန်မာအမျိုး​သား​တို့​ အထဲတွင် အလွန် ရှား​ပါး​လှသည်။ မင်း​သား​ကြီး​သည် ​လော်ဂရစ်သမ် ဂဏန်း​သင်္ချာ တွက်နည်း​ကို အင်း​ဝ​ရောက် အင်္ဂလိပ်ကုန်သည်ကြီး​ မစ္စတာလိန်း​ထံက သင်ကြား​လေသည်။

ဘကြီး​တော်လက်ထက် ၁၈၂၆ ခုတွင် ပထမ အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ စစ်ပွဲ ဖြစ်ပွား​သည်။ ၂နှစ်ခန့်​ တိုက်ခိုက်ကြပြီး​နောက် မြန်မာတို့​ အ​ရေး​နိမ့်​သဖြင့်​ စစ်​ပြေငြိမ်း​ကြသည်။ ရန္တပိုစာချုပ်ကို ချုပ်ဆိုကြသည်။ စာချုပ်အရ မြန်မာတို့​က အင်္ဂလိပ်တို့​အား​ ရခိုင်တိုင်း​နှင့်​ တနင်္သာရီတိုင်း​တို့​ကို ​ပေး​လိုက်ရသည်။

နှစ်နိုင်ငံ ဆက်ဆံ​ရေး​ လွယ်ကူ​စေရန် မြန်မာ​နေပြည်​တော် အင်း​ဝနှင့်​ အင်္ဂလိပ်ပိုင် ကာလကတ္တား​တို့​တွင် အ​ရေး​ပိုင် ဝန်ကြီး​တစ်ဦး​စီ ခန့်​ထား​ကြသည်။

အင်္ဂလိပ်တို့​က အင်္ဂလိပ် စစ်ဗိုလ်မှူး​ကြီး​ ကာနယ် ဗား​နေး​ကို အင်း​ဝသို့​ အ​ရေး​ပိုင်ဝန်ကြီး​အဖြစ် ခန့်​အပ် ​စေလွှတ်လိုက်သည်။ ကာနယ် ဗား​နေး​သည် အင်း​ဝတွင် ရနှစ်တိုင် ​နေထိုင်လျက် အမှုထမ်း​ရွက်ခဲ့​လေသည်။ ကာနယ် ဗား​နေး​သည် အင်း​ဝသို့​ ​ရောက်​သောအခါ မက္ခရာမင်း​သား​ကြီး​ကို သွား​ရောက် ​တွေ့​ဆုံ​လေသည်။ ​တွေ့​ဆုံသည်မှာ တာဝန်အရ မဟုတ်၊​ နိုင်ငံ​ရေး​အရ မဟုတ်။ အင်္ဂလိပ်စာ တတ်ကျွမ်း​၍ ​ခေတ်မီ ဝိဇ္ဇာသိပ္ပံ ပညာရပ်များ​ကို ​လေ့​လာလိုက်စား​သူ ပညာရှင်တစ်ဦး​ကို ​လေး​စား​ ကြည်ညို​သောအား​ဖြင့်​ သွား​ရောက် ​တွေ့​ဆုံခြင်း​သာ ဖြစ်သည်။

မင်း​သား​ကြီး​ကလည်း​ ကာနယ်ဗား​နေး​ကို ​ကောင်း​စွာ ဆီး​ကြိုဧည့်​ခံသည်။ မင်း​သား​ကြီး​၏ စာကြည့်​ဆောင် နံရံတွင် သာမိုမီတာနှင့်​ ဘရိုမီတာတို့​ ချိတ်ဆွဲထား​သည်ကို ကာနယ်ဗား​နေး​သည် အံ့​ချီး​စွာ ​တွေ့​ခဲ့​ရသည်။ မင်း​သား​ကြီး​နှင့်​ ကာနယ်ဗား​နေး​တို့​ ​ပြောဆို ​ဆွေး​နွေး​ကြသည်တို့​မှာ စိတ်ဝင်စား​ဖွယ် ​ကောင်း​လှသည်။ မင်း​သား​ကြီး​က ကာနယ်ဗား​နေး​အား​ လန်ဒန်၊​ ကာလကတ္တား​၊​ အင်း​ဝ၊​ ဘန်​ကောက်မြို့​များ​၏ လတ္တီကျူ မျဉ်း​ကြောင်း​များ​၊​ ​လောင်ဂျီကျူ မျဉ်း​ကြောင်း​များ​ကို ​မေး​သည်။ အဘယ့်​ကြောင့်​ သ​င်္ဘောသား​ အိမ်​မြှောင် ​မြောက်ဘက်သို့​သာ ​ခေါင်း​လှည့်​ ​နေတတ်သည်ကိုလည်း​ ​မေး​သည်။

​ကောင်း​ကင်၌ ဒုတိယအကြိမ် ​ပေါ်ထွက်လာ​သော ကြယ်တံခွန် အ​ကြောင်း​ကိုလည်း​ ​မေး​သည်။ သာမိုမီတာနှင့်​ ဘရိုမီတာတို့​ကို မည့်​ကဲ့​သို့​ စီရင် ပြုလုပ်သည်ကိုလည်း​ ​မေး​သည်။ ထို့​ပြင် မင်း​သား​ကြီး​က အက္ခရာသင်္ချာကို သူအလွန် တတ်ကျွမ်း​လို​ကြောင်း​လည်း​ ​ပြော​လေသည်။

ကာနယ်ဗား​နေး​သည် မင်း​သား​ကြီး​၏ ပညာဗဟုသုတကို အထူး​လေး​စား​ ချီး​ကျူး​မိသည်။ မင်း​သား​ကြီး​ကို အထူး​လေး​စား​ ကြည်ညိုမိသည်။ ထို့​ကြောင့်​ သူ၏မှတ်တမ်း​တွင်

“ကျွန်ုပ်သည် မင်း​သား​ကြီး​၏ ဗဟုသုတ စုံလင်ပုံကို မချီး​မွမ်း​ဘဲ မ​နေနိုင်ပါ။ ဤမြန်မာနိုင်ငံတွင် မင်း​သား​ကြီး​ကဲ့​သို့​ ပညာဗဟုသုတ ပြည့်​စုံ ၍ ဉာဏ်ထက်မြက်​သော ပုဂ္ဂိုလ်မျိုး​ကို မ​တွေ့​ဖူး​ပါ။ ဤမင်း​သား​ကြီး​ကဲ့​သို့​ ပညာဗဟုသုတ အရာတွင် အငတ်မ​ပြေ သိကျွမ်း​လို​သော သူမျိုး​ကို မ​တွေ့​ဖူး​ပါ”

ဟူ၍ ​ရေး​ထား​ခဲ့​လေသည်။

မင်း​သား​ကြီး​သည် သိပ္ပံပညာကို အထူး​ ဝါသနာထုံသူ ဖြစ်သည်။ ကာနယ်ဗား​နေး​နှင့်​ သာမက အခြား​ နိုင်ငံခြား​သား​ ပုဂ္ဂိုလ်များ​နှင့်​လည်း​ သိပ္ပံပညာအ​ကြောင်း​ ​ဆွေး​နွေး​တတ်သည်။ ကာနယ်ဗား​နေး​နှင့်​ မ​တွေ့​မီ ၁၈၂၂ ခုတွင် ​ဒေါက်တာ ဂျပ်ဆင်နှင့်​ ​တွေ့​ဆုံစဉ်ကလည်း​ သိပ္ပံပညာအ​ကြောင်း​ ​ဆွေး​နွေး​ခဲ့​ဖူး​သည်။ ​ဒေါက်တာဂျပ်ဆင်က နက္ခတ္တ​ဗေဒနှင့်​ ပထဝီပညာများ​ကို သူနှင့်​ မက္ခရာမင်း​သား​ကြီး​တို့​ ​ဆွေး​နွေး​ခဲ့​ကြောင်း​ မှတ်တမ်း​တင်ထား​သည်။ ယင်း​သို့​ မှတ်တမ်း​တင်ရာ၌ မက္ခရာမင်း​သား​ကြီး​သည် အ​နောက်တိုင်း​ သိပ္ပံပညာကို အထူး​ ​လေ့​လာလိုက်စား​သူ ဖြစ်သည်ဟူ၍လည်း​ မှတ်ချက်ချထား​ပေသည်။

မင်း​သား​ကြီး​သည် ထိုစဉ်က အင်္ဂလိပ်စာ​ပေ၌ ​ခေတ်စား​သည့်​ ဂျွန်ဆင်၏ အင်္ဂလိပ် အဘိဓာန်ကို အ​ခေါက်​ခေါက် အခါခါ ​လေ့​လာသည်။ ယင်း​သို့​ ​လေ့​လာရာမှ အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ အဘိဓာန် တစ်​စောင် ကြိုး​ပမ်း​ပြုစုရ​သော် နိုင်ငံနှင့်​ လူမျိုး​အတွက် အကျိုး​ရှိ​ပေအံ့​။ မြန်မာတို့​ အင်္ဂလိပ်ဘာသာ တတ်ကျွမ်း​ရေး​အတွက် အ​ထောက်အကူ ရ​ပေအံ့​။ ​ခေတ်မီ ဝိဇ္ဇာသိပ္ပံ ပညာရပ်များ​ကို ​လေ့​လာရာတွင် လည်း​ကောင်း​၊​ ယင်း​တို့​ကို မြန်မာဘာသာ ပြန်ဆိုရာတွင် လည်း​ကောင်း​ ကြီး​စွာ​သော အ​ထောက်အကူ ရ​ပေအံ့​ဟု ဆင်ခြင်မိရာသည်။

ထို့​ကြောင့်​ သူ့​ကို ​လောဂရစ်သမ် ဂဏန်း​သင်္ချာ သင်​ပေး​ခဲ့​ဖူး​သည့်​ အင်္ဂလိပ်ကုန်သည်ကြီး​ မစ္စတာ ချား​လိန်း​နှင့်​ တွဲဖက်လျက် အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ အဘိဓာန်ကို တီထွင်ပြုစု​လေသည်။

ပြုစုရာ၌ မစ္စတာလိန်း​က ​ရှေး​ဦး​စွာ အင်္ဂလိပ် အဘိဓာန်ကို မြန်မာဘာသာ ပြန်ဆိုသည်။

ထို့​နောက် မြန်မာဘာသာပြန်ချက်ကိုမင်း​သား​ကြီး​က ​စေ့​စပ်​သေချာစွာ ပြင်ဆင်တည်း​ဖြတ် ​ပေး​သည်။

ယင်း​အဘိဓာန်ကို ၁၈၃၃ ခုတွင် စတင် ကြိုး​ပမ်း​ပြုစုသည်။ ၁၈၄၁ ခုတွင် ကာလကတ္တား​မြို့​၊​ သာသနာပြု ပုံနှိပ်တိုက်၌ ပုံနှိပ် ထုတ်​ဝေနိုင်ခဲ့​သည်။ အဘိဓာန်အရွယ်မှာ ဒီမိုင်း​ ဆိုဒ်ကြီး​ဖြစ်၍ စာမျက်နှာ ၄၈၆ မျက်နှာ အထူရှိသည်။

ယင်း​အဘိဓာန် နိဒါန်း​ကို မက္ခရာမင်း​သား​ကြီး​ ကိုယ်တိုင် မြန်မာဘာသာဖြင့်​ ​ရေး​သား​သည်။ နိဒါန်း​တွင် ယင်း​အဘိဓာန် ထုတ်​ဝေရခြင်း​၏ ရည်ရွယ်ချက်ကို မင်း​သား​ကြီး​က ဤသို့​ ​ရေး​ထား​သည်။

“အထူး​ထူး​သော ဘာသာ၊​ များ​စွာ​သော လူမျိုး​တို့​တွင် အင်္ဂလိပ်လူမျိုး​သည် ဟုတ်မှန်​သော၊​ ထင်ရှား​ မျက်​မှောက်​တွေ့​မြင်​သော အတတ်ပညာကိုသာ ရှာ​ဖွေ နှိုင်း​ယှဉ်ပြီး​လျှင် ရုံး​စု မှတ်သား​လေ့​ရှိသည် ဖြစ်၍ အင်္ဂလိပ်ဘာသာကို နား​လည် သိမြင်ခြင်း​သည် ဗဟုသုတအရာ၌ များ​စွာ အကျိုး​ရှိသည်။ ထို့​ကြောင့်​ ဗဟုသုတကို အလိုရှိကုန်​သော မြန်မာလူမျိုး​တို့​အား​ အင်္ဂလိပ်ဘာသာကို မြန်မာဘာသား​အား​ဖြင့်​ နား​လည် သိမြင်​စေခြင်း​ အကျိုး​ဌာ မက္ခရာမင်း​သား​က သ​င်္ဘောသူကြီး​ ကပ္ပတိန်လျင်ကို အင်္ဂလိပ် အဘိဓာန်စာ ရှိသည်အတိုင်း​ မြန်မာဘာသာ မှန်ကန်​အောင် ပြန်ဆိုပါဆို၍ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၁၉၅ ခုနှစ်၊​ အင်္ဂလိပ်သက္ကရာဇ် ၁၈၃၃ ခုနှစ်မှစ၍ ပြန်ဆို​ရေး​သား​သည်။ ပြန်ဆိုအပ်​သော အဘိဓာန်စာသည်ကား​ အင်္ဂလိပ်အက္ခရာကို ဖတ်နိုင်ကာမျှ သင်ပြီး​၍ ​ရှေ့​နောက်စကား​ ကြည့်​ရှုမှတ်သား​ပြီး​လျှင် ထိုအဘိဓာန်စာကို အမှီပြု၍ အင်္ဂလိပ်ပညာစာ ၄၅ မှစ၍ အင်္ဂလိပ်စာတို့​ကို မြန်မာဘာသာအား​ဖြင့်​ သိမြင် နား​လည်နိုင်ရာသည်။”

ယ​နေ့​ဆိုလျှင် ယင်း​အဘိဓာန်ကြီး​ ​ပေါ်ထွက်ခဲ့​သည်မှာ နှစ်​ပေါင်း​ ၁၂၀ ​ကျော် ရှိခဲ့​ပြီ။ ယင်း​အဘိဓာန်သည် မြန်မာနိုင်ငံသား​တို့​ကို အင်္ဂလိပ်ဘာသာ သင်ကြား​ရာ၌ ​ကောင်း​စွာ အ​ထောက်အကူ ပြုနိုင်ခဲ့​သည်။ မြန်မာဘာသာ သင်ကြား​သော နိုင်ငံခြား​သား​များ​ကိုလည်း​ ​ကောင်း​စွာ အ​ထောက်အကူ ပြုခဲ့​သည်။ ထို့​ပြင် “လမ်း​ရိုး​ဟောင်း​တွင်၊​ ဆင့်​ကာထွင်သို့​၊​ သုတ်သင်ကာမျှ၊​ လွယ်ကာရလိမ့်​” ဟူ​သော ​ဆောင်ပုဒ်နှင့်​အညီ ​နှောင်း​အဘိဓာန် ဆရာများ​ကိုလည်း​ ​ကောင်း​စွာ အ​ထောက်အကူ ပြုခဲ့​ပေသည်။

ယင်း​အဘိဓာန်ကို ပထမအကြိမ်သာ ရိုက်နှိပ်နိုင်ခဲ့​သဖြင့်​ ယခုအခါတွင် အလွယ်တကူ ရှာ​ဖွေ မ​တွေ့​နိုင်​တော့​ပေ။ သို့​ရာတွင် ကျွန်​တော် သိရသမျှ မပျက်မစီး​ဘဲ ကြွင်း​ကျန်​နေ​သေး​သည့်​ ယင်း​အဘိဓာန် နှစ်အုပ်ကား​ ရှိ​နေ​သေး​သည်။ တစ်အုပ်မှာ အ​မေရိကန်ပြည်​ထောင်စု၊​ ဝါရှင်တန်မြို့​ ကွန်ဂရက် စာကြည့်​တိုက်တွင် ရှိသည်။ တစ်အုပ်ကား​ ရန်ကုန်မြို့​ ယဉ်​ကျေး​မှုဌာန၊​ အမျိုး​သား​စာကြည့်​တိုက်တွင် ရှိသည်။

မြန်မာစာ​ပေသမိုင်း​တွင် ​ဒေါက်တာ ဂျပ်ဆင်၏ အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ အဘိဓာန်၊​ ဦး​ရွှေကြူး​၏ အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ အဘိဓာန်၊​ ​ဒေါက်တာဘဟန်၏ အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ အဘိဓာန်များ​ ရှိရာ၊​ မက္ခရာမင်း​သား​ကြီး​၏ ဤ အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ အဘိဓာန်သည် အ​စောဆုံး​ ဖြစ်​ပေသည်။ ဤတွင် အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ အဘိဓာန်ပြုစု​သော မြန်မာ လူမျိုး​များ​ထဲတွင် မက္ခရာ မင်း​သား​ကြီး​သည် ပထမဆုံး​ ဖြစ်သည်ဟု ဆိုရ​ပေမည်။

မက္ခရာမင်း​သား​ကြီး​သည် ပညာအရာတွင် ထက်မြက်ရုံမျှမက သိက္ခာ၊​ သမာဓိနှင့်​လည်း​ အထူး​ ပြည့်​စုံဟန်တူသည်။ ​နောင်​တော် ဘကြီး​တော်မင်း​ကို သာယာဝတီမင်း​သား​ ပုန်ကန်​သောအခါ ​စေ့​စပ် ​ဆွေး​နွေး​ရေး​အတွက် မက္ခရာ မင်း​သား​ကြီး​ပင် ဦး​ဆောင် ​ဆောက်ရွက်ခဲ့​ရ​ပေသည်။

မင်း​သား​ကြီး​သည် မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၁၅၃ ခုနှစ်တွင် ဖွား​၍ ၁၂၁၀ ပြည့်​နှစ်၊​ အသက် ၅၇ နှစ် အရွယ်တွင် လွန်သည်။







ဆက်စပ်ဖတ်ရှုနိုင်မည့်

“မြန်မာ” ​ဝေါဟာရ သမိုင်း​ကြောင်း​

​ရှေး​ရာဇဝင်သမိုင်း​၊​စာ​ပေမှ မြန်မာလူမျိုး​၊​ မြန်မာပြည် အသုံး​အနှုန်း​များ​ကို အကျယ်ဖတ်ရှုနိုင်ရန် ဤမှာ တတ်နိုင်သမျှ စုစည်း​ပေး​ထား​ပါသည်။

မြ​စေတီ ​ကျောက်စာ

လူမျိုး​တစ်ရာ့​တပါး​စာရင်း​

ဦး​ကုလား​ မဟာရာဇဝင်

မက္ခရာမင်း​သား​ကြီး​၏ ပထမ အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ အဘိဓာန်

​ယောအတွင်း​ဝန် ဦး​ဖိုး​လှိုင်၏ ရာဇဓမ္မသင်္ဂဟကျမ်း​

​ခေတ်မှီ မြန်မာရာဇဝင်အကျဉ်း​ -အမျိုး​သား​ပညာဝန် ဦး​ဖိုး​ကျား​

ရခိုင်ရာဇဝင်သစ်ကျမ်း​

လွတ်လပ်​ရေး​ ​ကြေညာစာတမ်း​

မြန်မာ့​စွယ်စုံကျမ်း​

​ဒေါက်တာနိုင်ပန်း​လှ၏ ရာဇာဓိရာဇ် အ​ရေး​တော်ပုံကျမ်း​

တွင်း​သင်း​မြန်မာရာဇဝင်သစ်

​ဒေါက်တာသန်း​ထွန်း​-အမိန့်​တော်ပြန်တမ်း​များ​၊​ဒုတိယတွဲ

အ​လောင်း​မင်း​တရား​ကြီး​၏ အမိန့်​တော်များ​ - ​ဒေါက်တာသန်း​ထွန်း​

မြန်မာအစ (ဦး​ဖိုး​လတ်)